Çocuğumun Hayali Arkadaşı Var

Çocuğumun Hayali Arkadaşı Var!

Oyun çocuğun dünyayı kavrama telaşında yaptığı alıştırmalar: dünyayı anlama çabasıdır. Nereye kadar gidebilirim ? Oyun oynayabilmek çocuklar için bir sağlık göstergesidir. Duygularını ifade ettiği ortamdır. Oyun oynarken hem kendi duygularını ifade eder; test eder, orada birçok sorun gündemdedir. Beraberinde bir çok gelişmeyi getiririr.Örneğin doktora mı gidilecektir orada neler olacağı hayal edilir ve yaşanılır ve kontrol altına alınmaya çalışılır..

Oyun Niçin Önemlidir?

Günümüz çocukluğunu sokaklarda rahatça oynayabildiğimiz kendi çocukluklarımızla kıyasladığımızda aslında yeni neslin hayatla kurduğu ilişkide yollarının bizden nasılda hızla farklılaştığını görmek endişe uyandırıcı oluyor bazen. Çocuklar günlerinin büyük kısmını televizyon telefon ve bilgisayar ekranıyla geçiriyor. Doyurucu bir oyun ilişkisinde karşılıklık ve hayal gücü varsa eğer ekran karşısında yaşanan sadece ekranın “karşısında" olmaktır. Sunulan dünyada hayal gücünüzü kullanmanız beklenmez size verilen sanal dünyada eğlenmek için karar vermeniz ve düğmeleri kullanmanız yeterlidir. Hızlı olmanız beklenir ve gidilecek yollarda karşınıza çıkanlar sadece size sunulanlardır. Oysaki hayali oyunlar çok değerlidir. Çocuk hayali oyunda kendi ekranını kendi yaratır bu ekran onun iç dünyasının aynası olur. Winnicott'a göre oyun oynayabilmek bir potansiyeldir ve sağlık göstergesidir. Oyun oynayamamaya göre üst bir durumdur. Oyun ve gerçekliği ayırma ise onun da üstünde bir gelişimdir. Herşeyin yeni ve öğrenilecek çok şeyin olduğu bu dünyada çocuklar oynayarak başa çıkabilirler. Dış gerçekliğe kendilerini oyunla hazırlarlar. Dünya oyun ile çocuğun kişisel tarihinin parçası haline gelir. Dışarıdaki hayatı kendisinin parçası yapar özümser. Kendi gerçekliğini oluşturduğu bu yolda hayatta ona dışarıdaki gerçekliği sunar ve bu denge oyunla kurulur. Anne ile güven ve sevgi ilişkisi kurmuş çocukta ben duygusu gelişmeye başlar. Ama bu ben önüne çıkan hayat olaylarında hissettiği duygularla başa çıkmakta çok ta tecrübeli değildir. Oyun oynayarak başa çıkmayı öğrenir..

Hayal arkadaşlığı nedir?

İşte bu aşamada hayal arkadaşları sahneye çıkabilir. Hayal arkadaşı sağlıklı bir gelişimde sınırsız hayal gücü olanaklarını da beraberinde getirebilir. Hayali arkadaşını fantezi dünyasında kurgular. O hayali arkadaşıyla bir ilişki kurar ve kaygılandıran, mutsuz eden anlam veremediği her şeyi anlayıp yola devam etmek için çocuğa eşlik eder. Sorunları birlikte çözerler. Bu sabah ona annesi kızdıysa oda arkadaşına kızar ardından onu okşayıp özür diler ve neden annesinin ona kızdığını anlatır. Anlamaya çalışır çünkü. Dünyayı birlikte anlarlar. Onu kendi yaratmıştır. Çoğunlukla 5 yaş öncesi dönemde görülür. Çoğunlukla sayısı 1-2 taneyi geçmez. Aslında bir bebeği ya da tüylü bir oyuncağı arkadaş olarak seçmek yerine hayali aradaş seçer. Çoğunlukla bir ismi ve kısa da olsa bir geçmişi vardır. Kimi zaman ona kızar kimi zaman sever. Ama büyüdükçe artması beklenen şekilde aslında hayal olduğunu da içten içe bilir. Hayali arkadaş çocuğun özgüven oluşturmasına, duygularını ifade etmesine ve sosyal becerileri pratik etmesine de yardımcı olabilir

Hayal arkadaşlığının patolojik görünümleri

Sağlıklı gelişen bir çocukta hayal arkadaşlığı gelişimsel seyir için tamamen normal olsa da bazı çocuklarda dikkat etmek vepatolojik görünümleri  gözden kaçırmamak gerekir. Hayal arkadaşlığı keyif verici de olsa dış dünyanın çocuğun iç dünyasında deneyimlenmesidir. Dolayısıyla çocuk eğer bu deneyimleri arkadaşlarıyla yaşamaktan kaçınıyorsa ve hayal arkadaşlığı gerçek arkadaşlığın önüne geçtiyse uyanık olunmalı. Çocuk hayal dünyasındaysa gerçekliğe çeken koşulları oluşturmalıyız. Çocuğun yanlızlığını farkedebilmeliyiz. Hayal arkadaşlığı çoğunlukla 5-6 yaşında sona erer. Eğer bu dönemden sonra da ısrarla devam ediyorsa daha dikkatli olmamız ve yardım almamız gerekebilir. Hayal arkadaşları çoğunlukla destekleyici sırdaş kişilerdir ve çocuğun yönetimi altındadır. Ancak bu arkadaşlar çocuğa kötü şeyler yaptıran onu saldırgan olmaya teşvik eden arkadaşlarsa ve sanki kontrol bu arkadaşların elindeymiş gibi ise sayıları fazla ise çok dikkatli olunmalı hızlıca yardım aranmalıdır.

Anne baba nasıl karşılamalı?

Sonuç olarak aslında çocuğun hayali arkadaşı ile ilişkisini gözlemlemek aslında çocuğun iç dünyasına giden yola girmek onu anlamaya çalışmak demektir.Ona saygı duymak onun arkadaşının da varlığını kabul etmek ve saygı duymak zorundayız. Saygı duymak hayli arkadaşın gerçekliğini onaylamak ve desteklemek anlamına gelmiyor. Ancak bu arkadaş niye var onu anlamak çocuğu anlamak ve başa çıkmakta zorlandığı şeyleri erken fark etmek demektir.

Sayaç